قلب لازم ترین بخش بدن انسانه و با اینکه فقط به اندازه مشت دسته اما چندین برابر حجمی که داره، خون پمپاژ می کنه. قلب سه رگ اصلی داره که بسته شدن هرکدام از اونا حتی واسه چند ثانیه، ممکنه باعث سکته ی قلبی و از کار افتادن اون قسمت از قلب شه، پس مشکلات و مشکلات قلبی اصلا شوخی بردار نیستن. یکی از اصطلاحات قلبی متداولی که این روزها زیاد به گوش می رسه، آترواسکلروز یا گرفتگی رگ قلبه؛ وضعیتی که برخلاف نام عجیب وغریبش، بسیار شایع شده. همراه ما باشین، در این مطلب می خوایم شما رو به طور کامل با گرفتگی رگ قلب و علائم، مشکلات و روشای درمون اون آشنا کنیم.

 

گرفتگی رگ قلب چیه؟

شریانا خون رو از قلب به بقیه قسمتای بدن حمل می کنن. اونا با یک لایه نازک از سلولا پنهون می شن که اونا رو صاف نگه می داره و به خون اجازه می ده خیلی راحت جریان یابد. این لایه نازک، اندوتلیوم (لایه درون رگی) نامیده می شه.

آترواسکلروز زمانی شروع می شه که اندوتلیوم آسیب می بینه و به کلسترول بد اجازه می ده در دیواره ی شریان جمع شه.

بدن واسه پاکسازی این کلسترول، یک نوع گلبول سفید خون به اونجا می فرستد اما این سلولا بعضی وقتا در محل آسیب دیده گیر می کنن.

با گذشت زمان، پلاکا روی هم جمع می شن. این پلاکا از کلسترول، ماکروفاژها، کلسیم و بقیه مواد موجود در خون ساخته می شن.

بعضی وقتا پلاک تا اندازه مشخصی رشد می کنه و بعد رشد اون متوقف می شه؛ این پلاکا معمولا مشکلی واسه فرد ایجاد نمی کنن. بااین حال بعضی وقتا پلاک، شریان رو بسته و جریان خون رو در دور بدن پریشون می کنه. در این صورت، احتمال تشکیل لختهای خون زیاد می شه و می تونه به وضعیتای خطرناک و جدی منجر شه.

در بعضی موارد، این پلاک درنهایت ازهم می پاشد. اگه این اتفاق بیفته، پلاکتا در ناحیه آسیب دیده جمع می شن، می تونن به هم بچسبند و لختهای خون تشکیل. این مسئله می تونه شریان رو بسته کنه و به مشکلات خطرناک و جدی تری مثل سکته ی مغزی و حمله قلبی منجر شه.

این وضعیت ممکنه بر کل درخت شریانی اثر بزاره اما بیشتر شریانای بزرگ تر و پرفشار رو تحت اثر قرار می ده.

علائم گرفتگی رگ قلب

اولین نشونه های آترواسکلروز می تونن در دوره نوجوونی با ظاهر شدن رگهایی از گلبولای سفید خون روی دیواره ی شریان ایجاد شن. در بیشتر موارد تا زمانی که یک پلاک نترکد یا جریان خون بسیار محدود نشه، هیچ گونه علائمی بروز نمی کنه و معمولا علائم پس از چندین سال ظاهر می شن. علائم به این مسئله بستگی دارن که کدوم شریانا تحت اثر قرار گرفته باشن.

۱. شریانای کاروتید

علل گرفتگی رگ قلب یا آترواسکلروز، علائم، تشخیص و علاج اون  آموزشی

شریانای کاروتید، خون رو به مغز می رسانند. خون رسانی ضعیف به مغز می تونه به سکته ی مغزی منجر شه و فرد ممکنه درنتیجه ی گرفتگی رگ قلب در این ناحیه، علائم زیادی رو تجربه کنه، ازجمله:

  • ضعف؛
  • سختی در تنفس؛
  • سردرد؛
  • بی حسی صورت؛
  • فلج.

۲. عروق کرونر

عروق کرونر، خون رو به قلب می رسانند. محدودشدن خون رسانی به قلب، ممکنه به آنژین و حمله قلبی منجر شه.

علائم گرفتگی عروق کرونر عبارتند از:

  • استفراغ؛
  • اضطراب شدید؛
  • درد قفسه ی سینه؛
  • سرفه؛
  • احساس ضعف.

۳. شریانای کلیوی

شریانای کلیوی، خون رو به کلیه ها می رسانند. اگه خون رسانی به کلیه ها محدود شه، یک خطر جدی واسه دچار شدن به مریضی طولانی کلیه هست.

فرد در صورت انسداد (گرفتگی) شریان کلیوی ممکنه علائم زیر رو تجربه کنه:

  • ازدست دادن اشتها؛
  • ورم کردن دستا و پاها؛
  • سختی در تمرکز.

تشخیص گرفتگی رگ قلب

کسائی که در خطر خطر دچار شدن به آترواسکلروز هستن، باید تحت آزمایش قرار بگیرن چون علائم اون معمولا تا زمان ایجاد مریضی قلبی عروقی رو نمی شن. تشخیص طبق تاریخچه پزشکی، نتایج آزمایشا و معاینه ی فیزیکی هستش.

بقیه آزمایشا عبارت ان از:

۱. آزمایش خون

این آزمایشا نشون میدن که چه مقدار قند، چربی و پروتئین در خون هست. اگه میزان چربی و قند موجود در خون بالا باشه، می تونه نشون دهنده ی افزایش خطر بروز آترواسکلروز باشه.

۲. معاینه ی فیزیکی

دکتر با استفاده از یک استتوسکوپ (گوشی پزشکی) به صدای شریانا گوش میده تا ببینه که یک صدای فش فش غیرعادی – درنتیجه ی جریان خون بی نظم – هست یا نه. اگه اینجور صدایی شنیده شه، می تونه به این معنا باشه که یک پلاک جلوی جریان خون رو گرفته.

ممکنه یک ضربان بسیار ضعیف هم در زیر سطح شریانی که باریک شده، وجود داشته باشه. بعضی وقتا هم هیچ ضربان قابل تشخیصی وجود نداره.

ممکنه اندامی که تحت اثر این وضعیت قرار میگیره، فشار خون بسیار پایینی داشته باشه.

ممکنه یک برجستگی ضربان دار در پشت زانو یا در ناحیه شکم وجود داشته باشه که نشون دهنده ی وجود آنوریسمه.

وقتی جریان خون محدود شه، زخما هم ممکنه به طور کامل درمون نیابند. دکتر می تونه وجود این نوع زخما رو هم بررسی کنه.

۳. سونوگرافی

یک اسکنر سونوگرافی می تونه فشار خون رو در قسمتای مشخصی از بدن بررسی کنه. تغییرات در فشار خون نشون می ده که شریانا در چه ناحیه ای ممکنه دچار گرفتگی باشن.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   مشکلات قرص ضد بارداری چیه و چه راه های جایگزینی واسه اون هست؟ 

۴. سی تی اسکن

علل گرفتگی رگ قلب یا آترواسکلروز، علائم، تشخیص و علاج اون  آموزشی

این روش می تونه واسه پیدا کردن شریانایی که سخت و تنگ شدن، به کار رود.

معمولا به افرادی که در خطر خطر دچار شدن به گرفتگی رگ قلب هستن، پیشنهاد می شه که سبک زندگی شون رو تغییر بدن و وزن متعادلی داشته باشن. در بعضی موارد، درمون ممکنه شامل دارو یا جراحی باشه.

درمون گرفتگی رگ قلب

شکلای مختلف علاجا واسه آترواسکلروز عبارتند از:

۱. تغییرات سبک زندگی

این تغییرات عبارتند از کنترل وزن، داشتن فعالیت بدنی و پیروی از یک رژیم غذایی سالم. ممکنه دکتر خوردن مواد غذایی پر از فیبر و محدود کردن مصرف چربیای اشباع شده، سدیم و الکل رو هم به شما پیشنهاد کنه.

۲. دارو

داروهای ضدپلاکت می تونن از تجمع پلاک یا ایجاد لختهای خون جلوگیری کنن. ممکنه داروهای دیگری مثل استاتینا واسه کاهش کلسترول تجویز شن و بازدارندهای آنزیم مبدل آنژیوتانسین هم می تونن به پایین آوردن فشار خون کمک کنن.

۳. جراحی

موارد شدید آترواسکلروز ممکنه به وسیله روشای جراحی مثل آنژیوپلاستی یا پیوند بای پس عروق کرونر (CABG) درمون شن.

آنژیوپلاستی شامل گشادکردن شریان و بازکردن گرفتگی اینه، طوری که خون دوباره بتونه به درستی در اون جریان یابد. CABG یک نوع دیگر از جراحیه که می تونه به وسیله استفاده از شریانای بقیه قسمتای بدن واسه بای پس عروق کرونر تنگ شده، جریان خون به قلب رو بهتر کنه.

پیشگیری از گرفتگی رگ قلب

پیشگیری از ایجاد آترواسکلروز، یکی از بهترین راه ها واسه درمون این وضعیته. اقدامات لازم واسه کاهش خطر تجمع پلاک عبارت ان از:

۱. رژیم غذایی

سعی کنین از چربیای اشباع شده پرهیز کنین، چون اونا سطوح کلسترول بد رو افزایش میدن. مواد غذایی زیر پر از چربیای اشباع نشده هستن و می تونن به پایین نگه داشتن سطوح کلسترول بد کمک کنن:

  • روغن زیتون؛
  • آووکادو؛
  • گردو؛
  • ماهیای چرب؛
  • آجیل؛
  • دانه ها.

۲. ورزش

ورزش سطح تناسب اندام رو بهتر کنه، فشار خون رو پایین میاره و به کاهش وزن کمک می کنه.

۳. سیگار نکشیدن

سیگار کشیدن یکی از عوامل خطر مهم در بروز آترواسکلروزه و فشار خون رو هم افزایش می ده. افراد سیگاری باید در اسرع وقت سیگار رو ترک کنن و در مورد راه های کنار گذاشتن سیگار و مقابله با علائم به دلیل ترک اون با دکتر شون صحبت کنن.

علل گرفتگی رگ قلب

عوامل خاصی می تونن به سطح داخلی شریان آسیب برسانند و باعث آترواسکلروز شن. این عوامل عبارت ان از:

  • فشار خون بالا؛
  • سطوح بالای کلسترول؛
  • سیگار کشیدن؛
  • سطوح بالای قند خون.

آرتریواسکلروز در مقابل آترواسکلروز

آرتریواسکلروز و آترواسکلروز، دو مریضی مختلف هستن.

  • آرتریواسکلروز یعنی سفت شدن یا سخت شدن دیواره های شریان.
  • آترواسکلروز یعنی باریک شدن شریان به دلیل تجمع پلاک. آترواسکلروز، نوع خاصی از آرتریواسکلروزه.

همه افراد گرفتار به آترواسکلروز، آرتریواسکلروز دارن اما افراد گرفتار به آرتریواسکلروز ممکنه حتما آترواسکلروز نداشته باشن. بااین حال، این دو اصطلاح بیشتر با یک معنی به کار می رن.

مشکلات گرفتگی رگ قلب

علل گرفتگی رگ قلب یا آترواسکلروز، علائم، تشخیص و علاج اون  آموزشی

آترواسکلروز می تونه به مشکلات جدی و دراز مدت منجر شه. این وضعیت می تونه به طور مستقیم در دچار شدن به مریضی عروق محیطی، کاروتید و کرونر نقش داشته باشه. در مریضی عروق کرونر قلب، شریانای نزدیک به قلب باریک می شن. مریضی عروق کاروتید، به همون روش بر شریانای نزدیک مغز اثر می ذاره و مریضی عروق محیطی، خون رسانی به انداما رو تحت اثر قرار می ده. خود این مریضیا می تونن به مشکلات خطرناک زیادی منجر شن، ازجمله:

  • مریضی قلبی و مشکل قلبی: ممکنه قلب قادر نباشه خون کافی به سراسر بدن پمپاژ کنه یا ممکنه نتونه با مقدار خون کافی پر شه.
  • حمله قلبی: این یک وضعیت لازم پزشکیه که در اون، جلوی خون رسانی به قلب گرفته می شه. این وضعیت می تونه بسیار خطرناک باشه.
  • مشکل کلیه: اگه کلیه ها خون کافی دریافت نکنن، نمی تونن خوب فعالیت کنن و از کار می افتن.
  • آنوریسم: این یک وضعیت جدیه که در اون، دیواره های یک شریان متورم می شه، بعضی وقتا می ترکد و به خونریزی داخلی منجر می شه که می تونه کشنده باشه.
  • سکته ی مغزی: سکته ی مغزی یک وضعیت لازم پزشکیه که در اون جلوی خون رسانی به مغز گرفته می شه و سلولای مغز درنتیجه ی دریافت نکردن اکسیژن می میرن.
  • آریتمی: آترواسکلروز می تونه به تپشا و ریتمای غیرطبیعی قلب منجر شه.

عوامل خطرساز گرفتگی رگ قلب

بعضی از افراد بیشتر در خطر خطرِ گرفتگی رگ قلب هستن. شرایط زیر، خطر دچار شدن به آترواسکلروز رو افزایش میدن:

  • دیابت: افراد گرفتار به دیابت کنترل نشده و سطوح قند خون همیشه بالا، احتمال بیشتری داره که به آترواسکلروز دچار شن.
  • ژنتیک: افرادی که یکی از والدین یا خواهر و برادرشان به آترواسکلروز و مریضی قلبی عروقی مبتلاست، بسیار بیشتر از بقیه احتمال داره به آترواسکلروز دچار شن.
  • آلودگی هوا: به نظر می رسه که قرار گرفتن در خطر آلودگی هوا، خطر تجمع کلسترول در عروق کرونر رو افزایش می ده.

افرادی که در خطر این عوامل خطر قرار دارن، باید در پیروی از یک رژیم غذایی کم چرب و کم سدیم و پرهیز از مصرف دخانیات، دقت بیشتری به خرج دهند.



دسته‌ها: آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید